Chương 10. Vườn Như Lai

Chương 10. Vườn Như Lai

Price:

Read more

Bước trong Thiền, Ngồi trong Thiền - Osho

Chương 10. Vườn Như Lai


Như vậy và Như lai - tathata và tathagata

Phật nhiều lần đã được hỏi, "Tại sao thầy phúc lạc thế, an bình thế? Ông ấy bao giờ cũng nói, "Điều như vậy là bản tính của nhận biết - tathata-như vậy."

Bây giờ câu trả lời của ông ấy phải được suy nghĩ một cách sâu sắc. Ông ấy nói, "Không có 'tại sao' cho nó - như vậy là hoàn cảnh. Cây là xanh và hoa là đỏ, và người được thức tỉnh là phúc lạc. Không có 'tại sao' cho điều đó."

Nhưng mọi người cứ hỏi đi hỏi lại mãi.... Tôi nghĩ ông ấy phải đã được hỏi cùng câu hỏi này hàng nghìn lần bởi những người khác nhau. Mọi người có thể có vẻ khác nhau từ bên ngoài, nhưng sâu bên dưới tất cả họ đều là vô ý thức, cho nên cùng câu hỏi nảy cứ nảy sinh đi nảy sinh lại từ tâm trí vô ý thức của họ: "Tại sao? Phải có lí do nào đó chứ. Thầy đã khám phá ra kho báu nào đó sao? Thầy đã tìm thấy viên kim cương Kohinoor nào đó sao? Thầy đã tìm thấy giả kim thuật nào đó để cho thầy có thể biến đổi kim loại cơ sở thành vàng sao? Thầy đã tìm ra bí mật nào đó mà có thể làm cho thầy thành bất tử sao? Tại sao thầy phúc lạc thế?"

Những người đang hỏi đều đang nói cái gì đó về bản thân họ; họ không thực sự hỏi tại sao Phật phúc lạc - họ không thể hiểu được Phật - họ chỉ biết bản thân họ. Họ biết họ khổ và rằng khổ của họ có nguyên nhân, và thỉnh thoảng họ cảm thấy hạnh phúc, hạnh phúc đó cũng do cái gì đó gây ra. Bạn trúng xổ số và bạn hạnh phúc; không có xổ số làm sao bạn có thể hạnh phúc? Và Phật đã không trúng xổ số nào. Thực ra ông ấy đã từ bỏ cung điện và vương quốc và mọi của cải. Mọi người phải đang đi tìm kiếm, cố tìm ra: "Phải có cái gì đó mà thầy đã tìm ra, điều thầy đang che giấu và không nói với chúng ta. Nó là gì? Sao thầy có vẻ hạnh phúc thế?"

Prabhu Maya đã hỏi tôi một câu hỏi - cùng câu hỏi mà chư phật bao giờ cũng được hỏi, lại đang được hỏi đi hỏi lại ở đây nữa. Cô ấy hỏi, "Osho ơi, gần đây tôi đang khám phá ra cái rởm đằng sau nụ cười đôi khi tôi phô ra. Bây giờ tôi tự hỏi về thầy - cùng bộ mặt ấy, cùng nụ cười đó mọi sáng, hết năm nọ tới năm kia. Nó có là thực không?"

Tôi có thể hiểu được câu hỏi của cô ấy vì bất kì khi nào cô ấy mỉm cười, cô ấy biết nó là rởm, và tôi thường xuyên mỉm cười. Một cách tự nhiên, hết năm nọ tới năm kia, nó phải là rởm; bằng không phải có nguyên nhân ẩn kín nào đó cho nó điều không thấy được với bạn. Hoặc nó là rởm hoặc tôi đã khám phá ra cái gì đó mà tôi không nói cho bạn, mà tôi đang che giấu với bạn.

Ngay cả Ananda, đệ tử thân cận nhất của Phật, một hôm nào đó đã hỏi khi họ đang bước đi qua một khu rừng. Hôm đó là mùa thu và lá rụng từ cây xuống và cả khu rừng đầy những lá khô và gió thổi những lá đó bay tung tạo nên tiếng xào xạc của lá khô bay đây đó. Họ đang đi qua khu rừng và Ananda đã hỏi Phật, "Thưa thầy, một câu hỏi cứ còn dai dẳng. Tôi đã kìm nén nó, nhưng tôi không thể kìm nén nó được thêm nữa. Và hôm nay chúng ta có một mình; những người đi theo khác đã tụt lại sau cho nên không ai sẽ biết rằng tôi đã hỏi thầy. Tôi không muốn hỏi nó trước những người khác. Câu hỏi của tôi là: Thầy có nói cho chúng tôi mọi điều thầy đã khám phá ra hay thầy vẫn còn giấu cái gì đó? - vì điều thầy nói cho chúng tôi không làm sáng tỏ về phúc lạc của thầy, an bình của thầy. Dường như thầy đang che giấu cái gì đó."

Và Phật cười và ông ấy giơ bàn tay nắm cho Ananda và hỏi, "Ananda, ông thấy nó là cái gì?"

Ananda nói, "Vâng, tôi có thể thấy nó là bàn tay nắm - bàn tay thầy khép lại."

Phật nói, "Phật không bao giờ giống bàn tay nắm." Ông ấy mở bàn tay ra và nói, " Phật giống như bàn tay mở - ông ấy không che giấu cái gì. Không có gì để che giấu! Ta đã nói mọi thứ, ta tuyệt đối mở."

Ananda vẫn khăng khăng, "Nhưng chúng tôi không thể giải thích được phúc lạc thường xuyên của thầy - và đã từng quan sát thầy hết ngày nọ tới ngày kia. Ban ngày thầy phúc lạc, ban đêm khi thầy đi ngủ thầy phúc lạc. Mặt thầy dường như hồn nhiên thế ngay cả trong giấc ngủ. Ngay cả trong giấc ngủ thầy có vẻ an bình thế, thanh thản thế, yên tĩnh thế, bình thản thế, dường như không mơ nào diễn ra bên trong thầy. Thầy bao giờ cũng là cái ao tĩnh lặng không gợn sóng. Làm sao điều đó là có thể được? Tôi cũng đã cố gắng, nhưng tôi chỉ có thể làm được chút ít và thế rồi tôi cảm thấy mệt."

Từ như lai - tathagata bắt nguồn từ cùng từ tôi đã dùng chỉ mới vài khoảng khắc trước: tathata-như vậy. Phật nói, "Ta là an bình vì đây là tính như vậy của ta, tathata của ta." Hỏi ông ấy bất kì cái gì và ông ấy bao giờ cũng nói, "Đât là bản tính của ta, tathata-như vậy của ta." Dần dần, dần dần điều đó trở nên được biết tới cho các đệ tử của ông ấy rằng tathata là từ quan trọng nhất của ông ấy, từ khoá của ông ấy. Do đó ông ấy được gọi là tathagata - như lai: người sống trong tính như vậy, người sống bây giờ và không biết tới thời gian khác, người sống ở đây và không biết tới chỗ khác.

Nếu bạn cũng có thể ở đây và bây giờ,

Nó mở ra cánh cửa của chân lí điều dẫn tới khu vườn của như lai - tathagata. Thiền sinh thực bỏ qua các cành và lá, và nhắm tới rễ.

Rễ của khổ của bạn là gì? Tâm trí hướng đích này. Rễ của khổ của bạn là gì? Việc chạy trốn thường xuyên này vào trong các mục đích. Rễ của khổ của bạn là gì? Tâm trí bạn là rễ của khổ của bạn. Nhưng bạn không bao giờ chặt rễ; bạn liên tục xén cành, bạn liên tục tỉa lá. Và nhớ, bạn càng tỉa lá và cành, tán lá sẽ càng dầy hơn, cây sẽ trở nên mạnh hơn.

Tôi đã khai tâm cho hơn một trăm nghìn sannyasin và tôi đã từng dạy thiền trong hai mươi năm cho hàng triệu người, nhưng không một người nào đã tới với câu hỏi rễ để hỏi. Tất cả họ tới với "Làm sao chặt cành này?" và "Làm sao tỉa lá này?" Ai đó nói, "Tôi đang khổ từ giận. Tôi phải làm gì với nó?" Và ai đó nói, "Tôi đang khổ từ tham quá nhiều. Tôi phải làm gì về nói? Làm sao tôi có thể bỏ được tham?" Ai đó đang khổ từ ghen và ai đó từ cái gì đó khác - và đây toàn là cành và lá. Không ai tới và nói, "Tôi đang khổ từ tâm trí của tôi. Làm sao tôi phải gạt bỏ nó đi?" Và đó là câu hỏi rễ.

Ngày bạn thấy rễ, mọi sự là rất dễ dàng. Chặt rễ và toàn thể sự việc khô héo đi theo cách riêng của nó. Giận và tham và dâm dục và ghen và sở hữu - mọi thứ biến mất.

Nhưng bạn không muốn chặt rễ. Bạn đang sống trong cuộc sống rất ngược đời: bạn liên tục tưới nước cho rễ, bạn liên tục huấn luyện và cải thiện tâm trí bạn, bạn liên tục làm cho tâm trí bạn được thông tin, được nuôi dưỡng, và mặt khác bạn liên tục ham muốn rằng sẽ ít có giận hơn, ít tham vọng hơn, ít tham hơn, ít bản ngã hơn. "Làm sao là khiêm tốn?" bạn hỏi. Và bạn liên tục cấp nước và bạn liên tục chăm bón cho rễ và bạn liên tục cắt lá. Bạn cắt một lá và ba lá sẽ tới thế vào chỗ của nó. Cây lập tức chấp nhận thách thức của bạn và thay vì mọc ra một lá nó đem tới ba lá!

Dũng cảm là gì?

Prem Leela,

Chỉ có một dũng cảm và đó là dũng cảm liên tục làm chết đi quá khứ, không thu thập nó, không tích luỹ nó, không bám lấy nó. Tất cả chúng ta đều bám lấy quá khứ, và bởi vì chúng ta bám lấy quá khứ, chúng ta trở nên không sẵn có cho hiện tại. Và tâm trí có lí do, lí do hợp lí, để bám lấy quá khứ.

Thứ nhất: bản thân tâm trí là quá khứ. Nhìn vào tâm trí bạn mà xem - điều nó là vậy. Nó không là gì ngoài quá khứ: mọi điều bạn đã đọc, đã nghe, đã trải nghiệm, đã quan sát, mọi thứ đã từng hiện hữu. Tâm trí không bao giờ hiện hữu; nó chỉ bao gồm thời quá khứ. Cho nên một cách tự nhiên tâm trí được nuôi dưỡng theo quá khứ, nó bám lấy quá khứ, vì cái đó cho nó sức mạnh, quyền lực, năng lượng, sự sống. Nhưng quá khứ càng tích luỹ quanh bạn, bạn càng trở thành như chiếc gương bị phủ bởi các tầng bụi. Và, tất nhiên, quá khứ là dễ chịu, nó cho cảm giác ấm cúng, vì bạn quen thuộc với nó. Bạn biết nó hoàn toàn rõ, cho nên bạn biết cách xử trí cùng nó. Bạn khéo léo cùng nó, bạn mưu mẹo cùng nó; toàn thể thông minh của bạn tuỳ thuộc vào nó. Bỏ nó sẽ có nghĩa là bạn sẽ phải học đi học lại, và điều đó là bất tiện, không thoải mái.

Bỏ quá khứ sẽ có nghĩa là bạn sẽ phải trở thành đứa trẻ mọi ngày, và bản ngã của bạn muốn là người lớn chứ không là đứa trẻ. Bản ngã của bạn muốn chồng chất quá khứ và ngồi lên quá khứ để cho nó có vẻ cao hơn những người khác. Không có quá khứ bạn bao giờ cũng vẫn còn là đứa trẻ không tri thức, nhưng đầy ngạc nhiên, kính nể.

Đó là dũng cảm duy nhất: bỏ cái đã biết và đi vào cái không biết. Và điều đó phải được làm không chỉ một lần, điều đó phải được làm mọi khoảnh khắc. Vấn đề không phải là một khi đã làm nó, nó được làm mãi mãi, bạn phải làm nó mọi khoảnh khắc, mọi ngày, cho tới chính khoảnh khắc cuối cùng của cuộc đời bạn khi bạn sắp chết trên giường. Thế nữa bạn cũng phải liên tục quá trình làm chết đi quá khứ để cho bạn có thể sống từng khoảnh khắc với sự sáng tỏ tinh khôi, không bụi nào bám trên tấm gương của bạn. Khi bạn có thể phản xạ hiện tại như nó vậy, bạn biết Thượng đế là gì, tính Thượng đế là gì. Thượng đế là cái tên khác cho cái đang đấy, cho cái đang hiện hữu.

Nhưng bạn đang thu thập thông tin về Thượng đế, và đó là một trong những rào chắn lớn nhất. Do đó tôi đã nghe nói về những tội nhân đạt tới Thượng đế, nhưng tôi chưa bao giờ nghe về các học giả đã bao giờ đạt tới Thượng đế. Các bác học là những người không thể đạt tới được nhất. Họ càng biết nhiều họ càng xa xôi khỏi Thượng đế. Nhiều kinh sách thế đang ngăn cản họ. Họ không thể đạt tới Thượng đế và Thượng đế không thể đạt tới được họ. Họ tuyệt đối bị đóng trong tri thức của họ.

Dũng cảm ngụ ý dũng cảm bỏ tri thức, dũng cảm lại là hồn nhiên, dũng cảm vận hành từ trạng thái không biết. Tôi không biết bất kì dũng cảm nào khác.

Khi tôi dùng từ "dũng cảm" tôi không ngụ ý dũng cảm của người lính. Điều đó chỉ là ngu xuẩn, điều đó không phải là dũng cảm. Điều đó chỉ là ương ngạnh, điều đó không phải là dũng cảm. Điều đó chỉ là bị cưỡng bách, bạn phải huấn luyện người lính để cho anh ta trở nên mụ mị. Điều đó là phi thông minh, không thông minh. Do đó người lính trở thành người không thông minh. Họ càng có nhiều huân chương, bạn có thể chắc chắn, họ càng không thông minh hơn. Cứ đếm các huân chương trên ngực họ và bạn biết họ ngu thế nào.

Toàn thể quá trình của quân đội là để phá huỷ thông minh vì người thông minh sẽ không có khả năng giết hại. Và người thông minh sẽ hỏi cả nghìn lẻ một câu hỏi trước khi giết ai đó chẳng vì lí do nào chút nào.

Người Ấn Độ giết người Pakistan mà anh ta chưa bao giờ gặp trước đây, người anh ta chưa bao giờ thấy trước đây, người mà không có sự thù nghịch nào, và người Pakistan giết người Ấn Độ chẳng bởi lí do nào chút nào, người đã không làm bất kì hại nào cho anh ta....

Nếu như họ có chút ít thông minh, liệu họ sẽ có khả năng làm điều đó không? Liệu người Ấn Độ hay người Pakistan có khả năng làm điều đó mà không nghĩ về vợ của người đó đang chờ đợi ở nhà cũng như vợ anh ta đang đợi anh ta ở nhà, và con nhỏ của người đó đang đợi cũng như con nhỏ của anh ta đang đợi anh ta, và mẹ già của người đó và bố già của người đó, những người phụ thuộc vào người đó cũng như mẹ anh ta và bố anh ta phụ thuộc vào anh ta? Liệu anh ta có khả năng làm việc ngu xuẩn giết người này hay bị giết không?

Nếu những người lính được phép là thông minh, chiến tranh sẽ biến mất khỏi trái đất. Chiến tranh có thể tồn tại chỉ nếu những người lính bị làm theo cách, bị ước định theo cách mà họ mất đi mọi thông minh. Đó là lí do tại sao huấn luyện không thông minh phải bị áp đặt lên họ trong nhiều năm. Bây giờ người lính liên tục làm những điều vô nghĩa trong nhiều năm.

Sáng sớm anh ta ngủ dậy, anh ta phải sắp hàng và diễu binh bắt đầu. Rồi "bên trái quay," và "bên phải quay," và "đằng sau quay," và  "tiến lên," và "lùi lại." Để làm gì? Và trong nhiều giờ.

Trong Thế chiến thứ hai một triết gia được tuyển mộ. Khi sĩ quan chỉ huy nói, "Bên phải quay!" mọi người quay bên phải ngoại trừ triết gia này. Sĩ quan chỉ huy hỏi, "Tại sao? Tại sao ông không quay phải?"

Người đó nói, "Sao tôi phải quay phải? Tôi chẳng có việc gì ở đó; tôi không thấy nhu cầu. Và tôi nghĩ tất cả những người này đều ngu. Ông chỉ nói 'Bên phải quay' và họ đã quay. Ông sẽ phải chứng minh cho tôi chủ định của việc đó là gì. Tại sao tôi phải quay bên phải?"

Viên sĩ quan chỉ huy biết rằng ông ta là một triết gia nổi tiếng. Ông ấy nói, "Người này không đúng cho quân sự. Kiểu người này không được cần tới." Ngay cả những người lính khác cũng bắt đầu nghĩ, "Điều đó là đúng! Tại sao? Chúng ta chắc chắn ngu. Người này chỉ nói, 'Bên phải quay!' và người này không có câu trả lời cho điều đó và chúng ta đã quay bên phải!"

Viên sĩ quan chỉ huy nghĩ, "Người này sẽ tạo ra rắc rối đây. Ông ta sẽ không chỉ là mối phiền phức cho mình, ngay cả những người khác sẽ bắt đầu nhận các ý tưởng từ ông ta." Viên sĩ quan lôi người này ra và nói, "Điều này không dành cho ông. Ông vào bếp đi. Tôi sẽ cho ông việc khác nào đó, việc đơn giản nào đó mà sẽ là tốt." Thế là ông ấy cho ông này một đống cà chua và bảo ông này, "Ông phân loại chúng ra đi - quả lớn hơn sang một bên, quả nhỏ hơn sang bên kia."

Khi viên sĩ quay quay lại sau một giờ, triết gia này vẫn ngồi im lặng, chỉ trong ngồi thiền - ngồi im lặng, không làm gì. Ông ta thậm chí đã không chạm vào một quả cà chua. Viên sĩ quan chỉ huy nói, "Ông thậm chí không thể làm được điều đó sao?"

Ông này nói, "Tôi có thể làm được việc đó nhưng có vấn đề lớn. Vâng, có vài quả cà chua là lớn và vài quả là nhỏ, nhưng vài quả ở giữa. Đầu tiên việc cần được giải quyết là những quả ở giữa đó xếp vào đâu. Chừng nào mọi thứ còn chưa rõ ràng tôi không bao giờ lấy bất kì bước nào. Về những quả cà chua lớp giữa đó thì sao?"

Ông ấy phải được cho tự do. Người này không dành cho quân đội. Thực ra không người thông minh nào là dành cho quân đội. Diễu binh sáu giờ mỗi ngày, quay phải, quay trái, được ra lệnh để làm những điều ngu xuẩn và tuân theo nhưng mệnh lệnh đó... thế rồi một ngày nào đó viên sĩ quan chỉ huy nói, "Bắn!" và họ chỉ vận hành như cái máy. Cũng như họ đã quay trái và phải, họ bắn, không một ý nghĩ về họ đang làm gì - đang phá huỷ sự sống.

Sannyasin cần một loại dũng cảm khác toàn bộ. Đây không phải là dũng cảm, đây đơn giản là đờ đẫn, ngu si - đầu đặc và không gì khác. Thông minh của họ đã bị phá huỷ hoàn toàn, họ đã bị ước định là robots. Đó là lí do tại sao mọi ganh đua quân đội đều chứng tỏ là rất không thông minh.

Ở Ấn Độ người Punjab, đặc biệt người Sikhs, người Sardars, họ là những người thích chiến tranh nhất, và cũng là những người không thông minh nhất nữa. Rất dũng cảm, vì nơi người thông minh sẽ nghĩ hai lần, họ sẽ chạy xô vào; họ sẽ không bận tâm. Bạn chỉ ra lệnh và họ sẽ đi vào trong lửa. Kiểu dũng cảm này đã được dạy cho nhân loại trong nhiều thế kỉ. Đây là kiểu dũng cảm sai. Khi tôi dùng từ "dũng cảm" tôi đang dùng nó với hàm ý khác toàn bộ, nghĩa khác.

Leela, dũng cảm với tôi ngụ ý dũng cảm là thông minh chống lại đám đông không thông minh này đang bao quanh bạn. Dũng cảm ngụ ý không sợ hãi. Xã hội sẽ cố theo đủ mọi cách để ép buộc bạn theo các ý tưởng của nó. Thà khổ còn hơn thoả hiệp, vì qua khổ hồn bạn sẽ được sinh ra. Qua thoả hiệp bạn có thể cứu được làn da của bạn nhưng hồn bạn sẽ bị mất.

Dũng cảm ngụ ý là một cá nhân; không là cừu mà là sư tử. Dũng cảm ngụ ý năng lực khẳng định: "Tôi là bản thân tôi, và cuộc sống của tôi là cuộc sống của tôi, và tôi sẽ sống nó theo cách của tôi. Tôi không ở đây để sống theo người khác, và tôi sẽ không cho phép bất kì người nào ra lệnh cho tôi về cách tôi phải sống, điều tôi phải làm. Tôi sẽ sống tương ứng theo ánh sáng của tôi dù với bất kì giá nào, cho dù tôi đi lạc lối." Thà đi xuống địa ngục theo quyết định riêng của bạn còn tốt hơn là đi lên cõi trời theo mệnh lệnh của ai đó khác, vì thế thì cõi trời sẽ chỉ là cảnh nô lệ.

Dũng cảm ngụ ý dũng cảm để là tự do. Dũng cảm ngụ ý tự do. Và nếu bạn thu nó thành điều cốt lõi bản chất, nó thực ra là việc làm chết đi quá khứ. Nếu bạn làm chết đi quá khứ, bạn làm chết đi truyền thống, bạn được sinh ra, bạn làm chết đi tôn giáo, bạn được sinh ra, bạn làm chết đi xã hội, bạn được sinh ra, bạn làm chết đi lịch sử và thời gian, và bạn được sinh ra mới mẻ - một người mới, người không thuộc vào giống nòi nào, không thuộc vào quốc gia nào, không thuộc vào tôn giáo nào, nhưng là người thuộc vào Thượng đế; người tôn giáo nhưng không là người Ki tô giáo, không là người Hindu, không là người Mô ha mét giáo.


Mục đích của thiền là gì?

Prageeta,

Không có mục đích của thiền. Thiền là việc bỏ mọi mục đích, do đó nó không thể có mục đích của riêng nó; điều đó sẽ là chống lại chính bản tính của nó. Mục đích tồn tại trong tương lai; thiền là hiện hữu trong hiện tại. Không có nền tảng gặp gỡ giữa hiện tại và tương lai - tương lai không tồn tại - làm sao sự phi tồn tại có thể gặp gỡ sự tồn tại? Điều đó là không thể được. Tương lai là sáng tạo của chúng ta, nó là tưởng tượng của chúng ta. Chúng ta tạo ra nó vì chủ định nào đó; chủ định là để né tránh hiện tại. Chúng ta không muốn hiện hữu trong hiện tại, chúng ta muốn trốn khỏi hiện tại. Tương lai cho chúng ta lối thoát. Sống trong tương lai là việc là kẻ đào thoát. Dù mục đích là bất kì cái gì - không thành vấn đề mục đích đó là gì - nó có thể là việc nhận ra Thượng đế, nó có thể là đạt tới niết bàn - dầu vậy nó là mục đích và bất kì mục đích nào cũng đều chống lại thiền.

Nhưng toàn thể tâm trí chúng ta tồn tại trong tương lai; tâm trí chúng ta chống lại hiện tại. Trong hiện tại tâm trí chết. Làm sao tâm trí có thể tồn tại trong hiện tại được? Nếu bạn hoàn toàn hiện hữu bây giờ, hoàn toàn hiện hữu ở đây, không có vấn đề về tâm trí. Bạn không thể nghĩ được vì suy nghĩ cần không gian và hiện tại không có không gian trong nó. Điều đó giống như đầu kim: nó không thể chứa được bất kì cái gì, thậm chí không một ý nghĩ.

Do đó nếu bạn muốn sống trong tâm trí, hoặc bạn phải sống trong quá khứ hoặc trong tương lai; đây là hai cách thức. Kiểu cổ, chính thống, qui ước - người Ki tô giáo, người Mô ha mét giáo, người Hindu - họ sống trong quá khứ, và cái gọi là những người cách mạng, những người cấp tiến, những người tiên phong, họ sống trong tương lai. Người cộng sản, người xã hội, người theo thuyết Fabien, người không tưởng, đủ mọi loại người lí tưởng, họ sống trong tương lai. Trên bề mặt họ dường như rất khác - người Cơ đốc giáo và người cộng sản dường như đối kháng - sâu bên dưới họ không đối kháng chút nào. Họ thuộc vào cùng phân loại, họ đang làm cùng công việc: cả hai đều đang trốn khỏi hiện tại.

Người Hindu sống trong thời đại vàng mà đã trôi qua; thời đại vàng của người đó đã ở đâu đó xa xăm trong quá khứ, nó chỉ là kí ức, nó không bao giờ có đó. Quá khứ đó đơn giản là sáng tạo của những người tưởng tượng, nhưng nó giúp họ trốn khỏi hiện tại. Người Hindu gọi nó là ramrajya  - vương quốc của Thượng đế. Nó đã tồn tại trong quá khứ và kể từ đó con người đã sa ngã. Do đó người Hindu không thể đồng ý được với Charles Darwin, với ý tưởng về tiến hoá. Người Hindu có ý tưởng khác toàn bộ: ý tưởng về lùi hoá, không tiến hoá. Con người không tiến bộ, con người đang thoái lui. Con người đang sa ngã mọi ngày, con người đang đi xuống dốc. Các đỉnh bị bỏ lại trong quá khứ - những đỉnh vàng, đỉnh đầy ánh mặt trời.

Người cộng sản sống trong tương lai; thời đại vàng của người đó vẫn còn chưa tới. Nó sẽ tới một ngày nào đó, đâu đó xa xôi trong tương lai khi nhà nước tàn lụi đi, khi xã hội trở thành vô giai cấp, khi không có bóc lột khi không có nhu cầu về bất kì chính phủ nào, khi mọi người sống trong bình đẳng. Đó sẽ là vương quốc của Thượng đế - nhưng điều đó là trong tương lai; điều đó nữa sẽ không bao giờ xảy ra.

Người cộng sản và người Hindu cả hai đang làm cùng một điều, họ là đối tác trong cùng một kinh doanh: kinh doanh là cách trốn thoát khỏi hiện tại, cách không sống trong hiện tại. Do đó bạn sẽ thấy điều kì lạ đang xảy ra: người Hindu chống tôi, người Mô ha mét giáo chống tôi, người Ki tô giáo chống tôi, người cộng sản chống tôi. Một điều tất cả họ đồng ý - ít nhất một điều tất cả họ đồng ý. Ít nhất tôi hạnh phúc là tôi cho họ một điểm để đồng ý! Nhưng thực ra họ đồng ý vì sự nhấn mạnh của tôi là chống lại quá khứ và chống lại tương lai, nhấn mạnh của tôi là vào việc hiện hữu trong hiện tại. Do đó thiền không thể cho phép bất kì ham muốn nào về mục đích.

Tôi có thể hiểu được câu hỏi của bạn, Prageeta, vì:

Tâm trí bao giờ cũng hỏi, "Tại sao mình làm điều đó?" Nó không thể làm được bất kì cái gì một cách đơn giản, tự phát - cái "tại sao" bao giờ cũng có đó. Bạn không biết bất kì hành động nào trong đời bạn mà là tự phát, bạn không biết bất kì đáp ứng nào. Mọi điều bạn làm không phải là hành động mà thực ra là phản ứng. Bạn làm nó vì có lí do để làm nó, có động cơ để làm nó, có ham muốn đằng sau nó. Cái gì đó hoặc đẩy từ đằng sau hoặc kéo từ đằng trước. Bạn không bao giờ hành động từ tự do, bạn là nô lệ. Do đó bạn bao giờ cũng hỏi "Tại sao?"

Một người được chuyên gia tâm thần bảo tới vùng núi non chỉ để đổi sang nghỉ ngơi, thảnh thơi, tận hưởng tự nhiên. Ngày hôm sau bức điện tín của anh ta gửi tới: "Tôi cảm thấy rất hạnh phúc. Tại sao vậy?"

Người ta không thể chấp nhận được bất kì cái gì mà không hỏi "Tại sao?" Bây giờ một điều về hạnh phúc phải được hiểu: khổ có thể có nguyên nhân, hạnh phúc không có nguyên nhân. Và nếu nó có nguyên nhân nó không là gì ngoài khổ trá hình là hạnh phúc. Khi hạnh phúc là thực - đó là điều được ngụ ý bởi phúc lạc - nó không có nguyên nhân, không nhân quả. Nó ở bên ngoài nguyên nhân và hậu quả; nó ở bên ngoài dây chuyển nhân và quả. Bạn không thể trả lời được tại sao.

Nếu bạn cố bạn sẽ mệt.

Prabhu Maya, nếu bạn cố mang nụ cười bạn sẽ cảm thấy mệt vì mang nụ cười ngụ ý làm nỗ lực lớn. Bạn phải thực hành nó như Jimmy Carter... thế thì nó không phải là nụ cười chút nào; mồm bạn đơn giản mở, răng bạn đơn giản phô ra, có vậy thôi.

Tôi đã nghe nói rằng vợ của ông ấy phải khép miệng ông ấy lại mọi đêm vì một lần chuột bò vào mồm ông ấy. Bà ta gọi điện cho bác sĩ và bác sĩ nói, "Tôi đang tới đây, nhưng sẽ mất thời gian. Trong khi đó bà treo phô mai trước mồm ông ấy đi."

Khi bác sĩ tới ông ấy rất ngạc nhiên: bà ấy đang treo một con chuột khác! Bác sĩ nói, "Bà làm cái gì thế này? Tôi đã bảo bà treo phô mai trước miệng ông ấy cơ mà!"

Bà ấy nói, "Điều đó đúng, nhưng một con mèo đã chui vào đằng sau con chuột, cho nên đầu tiên con mèo phải được lôi ra đã!"

Kể từ đó bà ấy phải khép miệng ông ấy mọi đêm một cách cưỡng bức. Điều đó là nguy hiểm! Và Nhà trắng là toà nhà cũ - nó có nhiều chuột. Thực ra, ai sống trong Nhà trắng ngoài chuột? Ai quan tâm tới sống trong Nhà trắng? Và vì chuột sống ở đó, mèo cũng sống ở đó.

Thiền không có mục đích nào; nó không có ham muốn đạt tới bất kì cái gì. Bỏ tâm trí thành đạt là điều thiền tất cả là gì. Hiểu biết về ham muốn và hiểu biết về tham vọng thường xuyên về mục đích để thành đạt, về tham vọng, mang bạn tới một điểm, một điểm của nhận biết vô cùng, khi bạn có thể thấy rõ ràng rằng mọi mục đích đều là giả, rằng bạn không cần đi bất kì chỗ nào, rằng bạn không cần đạt tới bất kì cái gì để là phúc lạc, rằng là phúc lạc là bản tính của bạn. Bạn đang bỏ lỡ nó vì bạn đang chạy quẩn đây đó, và trong việc chạy đó, trong vội vã và hối hả đó, bạn liên tục quên mất bản thân bạn.

Dừng chạy đây đó và khám phá ra bản thân bạn đi. Việc khám phá bản thân bạn không phải là mục đích. Làm sao nó có thể là mục đích được? Mục đích cần khoảng cách giữa bạn và bản thân nó. Việc khám phá ra bản thân bạn không phải là mục đích vì bạn đã là nó rồi!

Mọi điều được cần là ở chỗ bạn dừng chạy đây đó, bạn ngồi im lặng, bạn thảnh thơi, bạn nghỉ ngơi. Để tâm trí trở nên bình thản và điềm tĩnh. Khi tâm trí không còn chạy hướng tới quá khứ và hướng tới tương lai, khi mọi việc chạy đã biến mất, khi không có tâm trí như vậy, khi bạn đơn giản ở đó không làm gì chỉ hiện hữu, đây là thiền.

Đột nhiên bạn biết bạn là ai. Đột nhiên bạn bị tràn ngập bởi phúc lạc, bị tràn ngập bởi ánh sáng, bởi vĩnh hằng. Và thế thì cuộc sống của bạn trở thành hiện tượng tự nhiên. Thế thì bạn không cần mang nụ cười - nụ cười trở thành tự nhiên. Thế thì bạn không cần giả vờ là hạnh phúc.

Chỉ người bất hạnh giả vờ là hạnh phúc. Người hạnh phúc không có ý tưởng nào ngay cả việc người đó hạnh phúc, người đó đơn giản là hạnh phúc. Những người khác có thể nghĩ rằng người đó hạnh phúc; người đó không có ý tưởng nào. Người đó đơn giản chỉ là bản thân người đó.

Yoko nói:

Người hiểu bao giờ cũng hành động một cách tự nhiên.

Từ việc hiểu của người đó, hành động của người đó là tự nhiên - tiếng cười của người đó là tự nhiên, nụ cười của người đó là tự nhiên, toàn thể cuộc sống của người đó là tự nhiên. Toàn thể cuộc sống của bạn là giả tạo, tuỳ tiện. Bạn bao giờ cũng cố làm cái gì đó mà không thực sự có đó. Bạn đang cố yêu. Bây giờ, cố yêu là bắt đầu theo cách sai từ chính lúc bắt đầu. Bạn đang cố là hạnh phúc. Làm sao bạn có thể hạnh phúc được? Vấn đề không phải là cố. Bạn đang làm đủ mọi loại nỗ lực để là duyên dáng. Bây giờ, duyên dáng không phải là nỗ lực; nếu có nỗ lực, không có duyên dáng. Duyên dáng là cái đẹp vô nỗ lực. Người duyên dáng thực sự không biết tới nỗ lực.

Yoka nói:

Những người hiểu bao giờ cũng hành động một cách tự nhiên. Phần lớn mọi người sống trong nhất thời, cái không thực, nhưng con người của Zen sống trong cái thực.

Bạn sống trong cái rởm, trong cái không thực, và khi bạn bắt gặp con người của Zen - nhớ con người của Zen ngụ ý con người của thiền - thế thì có vấn đề cho bạn. Đừng bao giờ cố hiểu con người của Thiền tương ứng với ý tưởng của bạn; chúng là không liên quan. Bạn có thể hiểu con người của Thiền chỉ qua thiền.

Học nghệ thuật của thiền đi, của việc ở đây và bây giờ - không vì an bình, không vì phúc lạc, không vì bất kì cái gì. Nỗ lực không có mục đích... đó là điều thiền là gì: nỗ lực không có mục đích.

Bây giờ, bạn chỉ biết nỗ lực khi có mục đích. Bằng không bạn sẽ hỏi, "Điều này là phi logic - nỗ lực không có mục đích sao? Thế thì tại sao chúng ta phải làm nỗ lực?" Bạn đã từng làm nỗ lực vì mục đích - bạn đã đạt tới cái gì? Đây là lúc thử cái gì đó khác. Thế là đủ rồi!

Yoko nói:

Thiền sinh thực sự bỏ qua cành và lá, và nhắm tới rễ. Như hình ảnh của trăng được phản xạ trong bát ngọc ta biết cái đẹp thực của ngọc tự do cho bản thân ta và cho những người khác.

Chỉ có một tự do: tự do khỏi mọi mục đích.

Prageeta, đừng hỏi tôi mục đích của thiền là gì. Cố hiểu tại sao bạn thường xuyên khao khát mục đích, và trong chính việc hiểu đó thiền sẽ nảy sinh trong bạn, thiền sẽ nở hoa trong bạn.

Thiền không phải là cái gì đó mà bạn có thể ép buộc, mà bạn có thể thực hành; nó là cái gì đó rất huyền bí, bao la vô cùng. Nó tới chỉ khi tâm bạn mở những cánh cửa của nó để hiểu mọi thứ mà không có định kiến, không có những kết luận tiên thiên.

Ở đây cùng tôi, học hiện hữu mà không có mục đích nào. Các sannyasin của tôi phải biết hoàn toàn rõ rằng chúng ta không làm việc vì bất kì mục đích nào chút nào. Toàn thể vấn đề của chúng ta là sống trong khoảnh khắc hiên tại một cách toàn bộ tới mức mọi quá khứ và mọi tương lai biến mất. Ai quan tâm về cái đã qua rồi? Và ai chăm nom về cái còn chưa tới? Khoảnh khắc này là đủ cho chính nó. Và đó là cách thức của thiền: khoảnh khắc này là đủ cho chính nó. Sống khoảnh khắc này trong tính toàn bộ của nó, trong niềm vui, chìm sâu trong nó mà không giữ lại bất kì cái gì, là phúc lạc. Gạt bỏ mọi mục đích - trần gian và thế giới khác, vật chất và tâm linh - người ta biết hương vị của thiền. Nó là hương vị của tự do tuyệt đối. 

Xem tiếp Chương 11 - Quay về Mục lục

 

0 Đánh giá

Ads Belove Post